در این مقاله به بررسی انواع زیبایی شناسی در مد پرداخته‌ایم. سبک‌ها به‌عنوان چارچوب‌های هنری و میان‌رشته‌ای در حوزه‌هایی چون ادبیات، معماری، سینما و موسیقی حضور دارند. زیبایی شناسی در مد بیش از هر چیز، به مجموعه‌ای از انتخاب‌های بصری و فرهنگی اشاره می‌کند. این زیباییشناسیها هویت و روایت خاصی را از طریق پوشش بازنمایی می‌کنند. در ادامه، طیف گسترده‌ای از انواع زیبایی شناسی‌های معاصر و کلاسیک معرفی شده‌اند. از استایل‌های مینیمالیستی مانند «اولدمانی» گرفته تا روایت‌های نوستالژیک همچون «Y2K». بررسی این زیباییشناسیها نشان می‌دهد که مد امروز صرفا درباره لباس نیست. مد به‌عنوان زبان فرهنگی عمل می‌کند. زبانی که ارزش‌ها، دغدغه‌ها و تغییرات اجتماعی را بازتاب می‌دهد. بدین ترتیب، شناخت زیبایی‌شناسی‌های مد به درک عمیق‌تر از پیوند میان هویت فردی و روند‌های فرهنگی معاصر کمک می‌کند.
انواع زیبایی شناسی در فشن سبب می‌شود مد فراتر از پوشش صرف عمل کند. در واقع زیباییشناسیها ابزاری هستند برای بیان هویت، ارزش‌ها و جهان‌بینی افراد. زیبایی‌شناسی در مد به مجموعه‌ای از نشانه‌ها، فضاها و انتخاب‌های بصری اشاره دارد. این مجموعه در کنار هم یک روایت منسجم می‌سازند. این روایت می‌تواند، ریشه در تاریخ، فرهنگ عامه، جریان‌های هنری یا حتی جنبش‌های اجتماعی داشته باشد. در دهه‌ی اخیر، زیبایی‌شناسی‌های گوناگون به‌سرعت شکل گرفته‌اند. با توجه‌ی نسل جوان نیز جهانی شده‌اند. جذابیت این جریان‌های مد و فشن، ریشه در دهه ۱۹۶۰ میلادی دارد.
تفاوت انواع زیبایی شناسی و سبک
در مقاله پیشین از مجله ژومنت، درباره انواع سبک‌های مد و فشن توضیح داده‌ایم. پیش از پرداختن به انواع زیبایی شناسی، سری به تفاوت این دو مفهوم بزنیم. منظور از سبک، مجموعه‌ای از راه و روش‌ها، عناصر و موتیف‌های تکرارشونده است. این عناصر در چندین هنر و زمینه ظاهر می‌شوند. برای مثال سبک گوتیک را می‌توان در انواع رشته‌های هنری مشاهده کرد. این سبک در معماری، ادبیات، موسیقی، سینما و درنهایت مد دیده می‌شود. سبک‌ها همچون یک زبان بصری و روایی عمل می‌کنند. می‌توانند میان‌رشته‌ای منتقل شوند و قواعد و نشانه‌های مشخصی برای ساخت معنا و حس ارائه دهند.
از سوی دیگر زیبایی‌شناسی در کاربرد روزمره و در چارچوب مد معنا دارد. زیباییشناسیها بیش‌تر به برچسب‌ها یا بسته‌های بصری اشاره دارند. آن‌ها هویت خاصی را ارائه می‌دهند و با خود اجتماع و کامیونیتی می‌سازند. در واقع برچسبی کاربردی برای چگونگی لباس پوشیدن و نمایش هویت. خلاصه تفاوت محوری این است که سبک یک پدیده میان‌رشته‌ای و تاریخی است. اما زیبایی‌شناسی بر مد متمرکز است و کاربرد عملیاتی دارد.
انواع زیبایی شناسی های مد
استایل ورزشی
استایل ورزشی در زبان انگلیسی افلیژر نام دارد. منظور از این استایل، لباس‌های ورزشی هستند که در موقعیت‌های غیرورزشی نیز پوشیده می‌شوند. این استایل در دهه ۲۰۱۰ به‌واسطه نفوذ برند‌های ورزشی شکل گرفت. دیگر عامل آن تغییر سبک زندگی شهری بود. مردم تمایل پیدا کردند لباس‌هایی بپوشند که هم راحت باشند و هم شیک باشند. به‌طوری که پس از باشگاه به خیابان و کافه‌ها بروند. در این زیبایی‌شناسی از لگ‌های ورزشی، هودی و سویی‌شرت‌های اورسایز استفاده می‌شود. کتانی برند‌های نایکی، آدیداس، پوما و الو بسیار کاربرد دارد. تاپ‌های ورزشی و کت‌های سبک ورزشی نیز دیده می‌شوند.
استایل تام بوی
تام بوی به استایلی گفته می‌شود که در آن زنان از عناصر پوشش مردانه الهام می‌گیرند. ریشه این اصطلاح به قرن نوزدهم بازمی‌گردد. زمانی که دختران شروع کردند لباس‌های راحت‌تر و ساده‌تری پوشیدند. تا پیش از آن دامن‌های حجیم و کرست می‌پوشیدند. این زیبایی‌شناسی در اصل پاسخی به محدودیت‌های جنسیتی و میل به آزادی عمل بود. اما در انواع زیبایی شناسی، تام بوی تنها استایلی نیست که با این مفهوم شکل گرفته است. تام بوی با شلوارهای بگی، کت‌های گشاد، پیراهن‌های دکمه‌دار، کفش‌های اسپرت شناخته می‌شود. همچنین کم‌ترین استفاده از اکسسوری‌های زنانه در تام بوی دیده می‌شود. رنگ‌ها اغلب خنثی و تیره‌اند و فرم لباس‌ها بر راحتی تأکید دارند.
• مقاله پیشنهادی: آشنایی با استایل تام‌بوی و اندروژن
استایل اندروژن
اندروژن مرز میان لباس زنانه و مردانه را محو می‌کند. در انواع زیبایی شناسی، استایل اندروژن با تأکید بر خنثی‌سازی جنسیت شکل گرفت. این استایل هویتی ارائه می‌دهد که نه کاملا زنانه است و نه کاملا مردانه. اندروژن در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ با هنرمندانی مثل دیوید بویی و گریس جونز وارد فشن شد. در اندروژن از کتوشلوارهای آزاد، پیراهن‌های گشاد، کفش‌های راحت و رنگ‌های متنوع استفاده می‌شود. همچین تأکید کمی بر روی فرم بدن وجود دارد. این زیبایی شناسی بیش‌تر بر آزادی و برابری جنسیتی تمرکز دارد.
استایل گلم
گلم یا گلامور ریشه در فرهنگ نمایش و ستاره‌های سینما دارد. این استایل بر زرق‌وبرق و جلوه‌ی بصری لوکس استوار است. همچنین با تأکید بر دیده‌شدن و ایجاد حس باشکوه شکل گرفته است. گلم همواره با صنعت سرگرمی و فرش قرمز گره خورده است. هدف آن جلب توجه و نمایش قدرت از طریق زیبایی است. لباس‌های گلم شامل پارچه‌های براق مثل ساتن، مخمل و پولک است. لباس‌های بدن‌نما، جواهرات بزرگ و کفش‌های پاشنه‌بلند در این استایل بسیار دیده می‌شود. رنگ‌ها اغلب متالیک (طلایی، نقره‌ای)، قرمز و مشکی‌اند.
استایل وابی سابی
وابی سابی از انواع زیبایی شناسی ژاپنی است. این زیبایی‌شناسی بر پذیرش نقص، سادگی و ناپایداری تمرکز دارد. این فلسفه ریشه در هنر و طراحی ژاپنی دارد. در فشن نیز به‌صورت لباس‌هایی با فرم طبیعی و غیرساختگی نمود پیدا می‌کند. وابی سابی بیش از آن‌که به نمایش ثروت بپردازد، به آرامش، مینیمالیسم و نزدیکی به طبیعت توجه دارد. در لباس‌های وابی سابی از پارچه‌های طبیعی مثل لینن و کتان استفاده می‌شود. برش‌های آزاد و نامتقارن، رنگ‌های خاکی و دوخت‌های ساده و حتی ناهماهنگ از مشخصه‌های دیگر آن است. نتیجه نهایی استایلی است که در عین سادگی، حس شاعرانه و آرامی را منتقل می‌کند.
استایل Y2K
«Y2K» مخفف «Year 2000» است. این استایل در اواخر دهه ۹۰ و اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی رایج بود. اما در سال ۲۰۲۵ بار دیگر به چرخه ترند‌ها بازگشته است. این استایل از زرق‌وبرق آن دوران الهام گرفته است. لباس‌های این استایل شامل تاپ‌های کراپ، شلوار جین بگی، کیف‌های شانه‌ای کوچک و براق، عینک‌های باریک رنگی، اکسسوری‌های پلاستیکی و رنگ‌های متالیک هستند. وای‌تو‌کی فضایی بازیگوش، پرانرژی و نوستالژیک ایجاد می‌کند.
استایل دندیسم
دندیسم در اصل یک جنبش فرهنگی قرن نوزدهمی بود. مردان در این جنبش با لباس‌های شیک و آراسته به نمایش ظرافت و فردیت خود می‌پرداختند. دندیسم در انواع زیبایی شناسی نوعی شورش علیه بی‌نظمی اجتماعی بود. بنابراین افراد ظاهری دقیق و کنترل‌شده از خود نشان می‌دادند. در مد امروزی، دندیسم شامل کتوشلوارهای خوش‌دوخت، جلیقه، کراوات یا پاپیون، کفش‌های چرمی براق و اکسسوری‌های کلاسیک می‌شود. اکسسوری‌هایی مانند ساعت جیبی یا دستمال جیب.
استایل اولدمانی
اولدمانی نماد اصالت، ثروت موروثی و پرهیز از نمایش آشکار ثروت است. این زیبایی‌شناسی ریشه در خانواده‌های اشرافی اروپا و آمریکا دارد. اولدمانی بر کیفیت بالای لباس‌ها بدون استفاده از لوگوی برند تأکید می‌کند. در این استایل از رنگ‌های خنثی مثل بژ، کرم، سرمه‌ای و سفید استفاده می‌شود. لباس‌ها نیز شامل پلیور‌های کشمیر، پیراهن‌های ساده، کتوشلوارهای کلاسیک و کفش‌های لوفر چرم می‌شود. هدف نمایش شکوه بی‌پیرایه و اعتماد‌به‌نفس است.
• درباره استایل اولدمانی بخوانید.
استایل نیومانی
در انواع زیبایی شناسی، نیومانی در نقطه مقابل اولدمانی قرار می‌گیرد. این استایل بر نمایش آشکار ثروت و لوکس‌گرایی تمرکز دارد. این زیبایی‌شناسی با رشد فرهنگ مصرف‌گرایی و افراد تازه‌ثروتمند شکل گرفت. در فشن نیومانی، لوگوهای بزرگ برند‌ها، کیف‌های لوکس، لباس‌های براق و جواهرات چشم‌گیر رایج‌اند. رنگ‌ها اغلب جسورانه و متنوع‌اند. هدف نیومانی جلب توجه و نمایش توان مالی است.
استایل کیدکور
کیدکور ریشه در نوستالژی دوران کودکی دارد. این استایل بر رنگ‌های شاد و طرح‌های بازیگوشانه تمرکز دارد. کیدکور تلاش می‌کند حس معصومیت و شادی کودکانه را در دنیای مد زنده کند. لباس‌های کیدکور شامل تی‌شرت‌های گرافیکی کارتونی، شلوارهای بگی و اورآل، اکسسوری‌های رنگی پلاستیکی و کفش‌های اسپرت رنگی هستند. رنگ‌های جیغ و ترکیب‌های نامعمول بخش اصلی این استایل‌اند.
• مقاله پیشنهادی: آشنایی با استایل کیدکور
استایل ویمسیکال
ویمسیکال در انواع زیبایی شناسی بر تخیل، فانتزی و حالوهوای رویایی تکیه دارد. این زیبایی‌شناسی بیش‌تر به فضای قصه‌های پریان و طراحی‌های شاعرانه نزدیک است. در لباس‌های ویمسیکال از تور، شیفون، پارچه‌های سبک و لایه‌لایه استفاده می‌شود. رنگ‌های پاستیلی، طرح‌های گل‌دار یا ستاره‌ای بسیار دیده می‌شود. همچنین اکسسوری‌ها الهام گرفته از طبیعت هستند. نتیجه نهایی استایلی خیال‌انگیزو لطیف است.
• مقاله پیشنهادی: آشنایی با استایل ویمسیکال
استایل کاسپلی
کاسپلی به‌معنای پوشیدن لباس‌های شخصیت‌های انیمه، مانگا، فیلم یا بازی است. این زیبایی‌شناسی بیش‌تر جنبه‌ی نمایشی دارد. همچنین ریشه آن فرهنگ ژاپنی و فن بودن است. لباس‌های کاسپلی اغلب دست‌دوز یا سفارشی‌اند. شامل کلاه‌گیس، لنز، لوازم جانبی و جزئیات دقیق برای شباهت به شخصیت اصلی هستند. این استایل بیش‌تر در جشنواره‌ها و گردهمایی‌های فندوم استفاده می‌شود.
• برای آشنایی بیش‌تر با این استایل، مقاله استایل کاسپلی را بخوانید.
استایل مونوکروم
در انواع زیبایی شناسی‌ها مونوکروم با سبک مینیمال اشتباه گرفته می‌شود. مونوکروم صرفا به استفاده از رنگ اشاره دارد نه چیز بیش‌تر. منظور از مونوکروم استفاده از یک رنگ واحد و سایه‌های مختلف آن است. این زیبایی‌شناسی بر سادگی و هماهنگی استوار است و جلوه‌ای منظم و منسجم ایجاد می‌کند. در این استایل می‌توان تمامی لباس‌ها را به رنگ سفید، مشکی یا حتی یک رنگ جسورانه مثل قرمز انتخاب کرد. تفاوت در بافت، جنس پارچه و سایه‌های روشن و تیره همان رنگ، باعث ایجاد جذابیت بصری می‌شود.
• تا چه حد قوانین پوشش مونوکروم را می‌شناسید!
استایل یونیسکس
یونیسکس به لباس‌هایی گفته می‌شود که برای هر جنسیتی طراحی شده‌اند. هیچ محدودیتی نیز از نظر زنانه یا مردانه بودن ندارند. این زیبایی‌شناسی از جنبش‌های فمنیستی و برابری جنسیتی الهام گرفته است. در مد یونیسکس از تی‌شرت‌های ساده، شلوارهای جین، کتوشلوارهای آزاد، کتانی و رنگ‌های خنثی استفاده می‌شود. راحتی و آزادی انتخاب، اصل اساسی این استایل است.
• استایل یونیسکس فراتر از جنسیت
استایل دارک آکادمیا
در انواع زیبایی شناسی‌ها دارک آکادمیا با سبک گوتیک، اشتباه گرفته می‌شود. اما دارک آکادمیا صرفا از معماری گوتیک الهام گرفته است. ریشه این استایل به فضای دانشگاهی کلاسیک و ادبیات قرن نوزدهم بازمی‌گردد. این زیبایی‌شناسی حالوهوای روشن‌فکرانه و نوستالژیک دارد. به‌نوعی ستایش دانش و هنر کلاسیک است. لباس‌های آن شامل پلیور‌های یقه‌اسکی، پیراهن سفید، کراوات، شلوار پارچه‌ای، پالتو‌های بلند وکفش کلاسیک می‌شود. رنگ‌ها نیز اغلب رنگ‌های تیره مثل قهوه‌ای، خاکستری و مشکی هستند. این زیبایی‌شناسی بیش‌تر حس جدیت، اندیشه و ادبیات را منتقل می‌کند.
استایل ماد
استایل ماد در دهه ۶۰ میلادی در شهر لندن شکل گرفت. در واقع ماد جنبشی بود که توسط جوانان طبقه متوسطی که به دنبال هویتی متفاوت بودند، محبوب شد. کلمه ماد کوتاه‌شده‌ی مدرنیست (Modernist) است. این جنبش نه تنها در مد بلکه در موسیقی و فرهنگ شهری هم حضور پررنگی داشت. مادها به دنبال ظاهری متفاوت از لباس‌های کوتوریه آن زمان بودند. استایل ماد با کتوشلوارهای باریک و خوش‌دوخت، پیراهن‌های دکمه‌دار، کفش‌های چرمی و اسکوترهای وسپا شناخته می‌شود. در نسخه زنانه، مینی‌درس‌های رنگی، بوت‌های بلند و طرح‌های هندسی پرکاربرد بودند.
استایل آکیوبی
آکیوبی از انواع زیبایی شناسی کره‌ای است که در تیک‌تاک و اینستاگرام مطرح شد. این استایل بر مینیمالیسم مدرن با کمی درون‌مایه «Y2K» تأکید دارد. نام این زیبایی‌شناسی برگرفته از فروشگاه «Acubi Fashion» است. این فروشگاه لباس‌های ساده اما ترندی ارائه می‌داد. این استایل در سال‌های اخیر به‌ویژه بین نوجوانان و جوانان آسیایی محبوب شده است. مشخصه‌های آن شامل کاردیگان‌های سبک، تاپ‌های ساده، شلوار جین لو-رایز، کیف‌های کوچک و رنگ‌های خنثی یا پاستیلی است. استایل کلی مینیمال اما فانتزی است. همچنین حالوهوای آرام و مرتب ایجاد می‌کند.
استایل اسکاندی
اسکاندی مخفف استایل اسکاندیناوی است. این استایل از کشور‌های شمال اروپا سرچشمه می‌گیرد. این زیبایی‌شناسی بازتاب فرهنگ مینیمالیستی، ساده و کارکردی اسکاندیناوی است. این استایل در دکوراسیون داخلی نیز بسیار شهرت دارد. تمرکز اصلی آن بر کیفیت، سادگی و ماندگاری است. در اسکاندی از رنگ‌های خنثی مثل سفید، کرم، خاکستری و مشکی استفاده می‌شود. پارچه‌های الیاف طبیعی مثل پشم و کتان بسیار کاربردی هستند.
استایل سایبرپانک
سایبرپانک ریشه در ادبیات علمی-تخیلی دهه ۸۰ دارد. این استایل جهانی تاریک و تکنولوژیک را به تصویر می‌کشد. در انواع زیبایی شناسی‌ها، سایبرپانک بر تضاد میان آینده‌ی پر از تکنولوژی و جامعه‌ای دچار هرج‌ومرج تأکید می‌کند. در این استایل از لباس‌های چرمی مشکی، کت‌های بلند، شلوارهای تنگ، عینک‌های آینه‌ای، بوت‌های نظامی و اکسسوری‌های فلزی استفاده می‌شود. رنگ‌های غالب، مشکی همراه با نئون(صورتی، سبز، آبی) هستند.
• درباره روش‌های استایل کردن کت چرم بخوانید.
استایل اسکیتر
اسکیتر ریشه در فرهنگ اسکیت‌بردینگ دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی دارد. این زیبایی‌شناسی در ابتدا بخشی از خرده‌فرهنگ خیابانی بود. همچنین با موسیقی پانک و هیپ‌هاپ پیوند داشت. در مد اسکیتر تی‌شرت‌های اورسایز، شلوار جین بگی، هودی، کتانی‌های اسکیت مثل ونس و کلاه بیس‌بال رایج‌اند. طرح‌های گرافیکی، لوگوهای برند‌های اسکیت و رنگ‌های تیره نیز بخشی از آن هستند.
استایل بیزنس کژوال
بیزنس کژوال ترکیبی از لباس‌های رسمی و غیررسمی است. بیزنس کژوال در انواع زیبایی شناسی ها در جهت هماهنگی با محیط کار مدرن شکل گرفت. در واقع این استایل در دهه‌های اخیر با تغییر کدهای پوششی شرکت‌ها به وجود آمد. در این استایل کتوشلوارهای ساده، بلوز‌های یقه‌دار، شلوارهای پارچه‌ای، کفش‌های تخت یا پاشنه‌کوتاه استفاده می‌شود. رنگ‌ها نیز اغلب رنگ‌های خنثی مثل خاکستری، بژ و سرمه‌ای هستند. هدف ایجاد ظاهری حرفه‌ای اما راحت است.
انواع زیبایی شناسی‌ها در مد نشان می‌دهند که لباس‌ها تنها پوششی برای بدن نیستند. آن‌ها رسانه‌ای برای بیان خود، بازآفرینی فرهنگ و خلق هویت جمعی و فردی محسوب می‌شوند. ممکن است یک زیبایی شناسی ریشه در سنت‌های تاریخی داشته باشد و یا از دل فرهنگ دیجیتال پدید آمده باشد. تعدد و تنوع در زیبایی شناسی‌ها نشان می‌دهد که مد امروز بیش از هر زمان دیگری در حال تعامل با فناوری، رسانه و تغییرات فرهنگی است. نظر خود را درباره این مطلب با ما به اشتراک بگذارید. استایل شخصی شما به کدام یک از این زیباییشناسیها نزدیک است؟